Σύνδεση

Login to your account

Username *
Password *
Remember Me
offroader

«Η σχέση του έλληνα με τη φύση»

Με αφορμή την έναρξη της φετεινής αντιπυρικής περιόδου σας παραθέτουμε την εξαιρετική ανάλυση της «σχέσης του έλληνα με τη φύση» όπως την αντιλαμβάνεται, εύστοχα, ο αρχιτέκτονας Νίκος Αναστασόπουλος συμμετέχοντας στo PROJECT FIRESUNDERCONTROL "ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΤΟ ΑΚΤΙΣΤΟ/ ΔΥΝΑΜΕΙ ΚΤΙΣΜΕΝΟ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ".  Το πλήρες κείμενο μπορείτε να το βρείτε: εδώ

 

Θέλω να επισημάνω σε συντομία την ιστορία του τρόπου που εξελίσσεται η σχέση του έλληνα με την φύση που ως ένα βαθμό βρίσκονται στη ρίζα των αίτιων που οδηγούν στις πυρκαγιές.

Υπήρξε πάντα χρηστική / λειτουργική δηλαδή αγροτική.  Ήταν όμως μία βαθιά σχέση με γνώση που αφορούσε τους κύκλους του χρόνου σε σχέση με τις καλλιέργειες, τις ιδιότητες και τις χρήσεις των φυτών άγριων και μη.  Ήταν μια σχέση συνεργίας.

Η παρούσα κατάσταση θα μπορούσε να περιγραφεί σαν μία σχέση που έχει προκύψει από την γρήγορη μετατροπή ενός αγροτικού πληθυσμού με την εσωτερική μετανάστευση και την συρροή στις πόλεις σε μικροαστικό / αστικό όπου οι γνώσεις είτε χάνονται είτε περιορίζονται σε λίγες περιπτώσεις στις δυνατότητες που παρέχει η μεταφορά της επαφής με την φύση στον περιορισμένο χώρο και έτσι κι αλλιώς στο τεχνητό περιβάλλον ενός μπαλκονιού.  Έτσι σήμερα έχουμε ένα μεγάλο κομμάτι κοινωνίας πρόσφατα αστικοποιημένης που ζει σε συνθήκες πραγματικής και συμβολικής απόστασης και αποκλεισμού από την φύση.

Ταυτόχρονα οι συνθήκες υποβάθμισης ολοένα και περισσότερων περιοχών της πόλης ενθαρρύνουν μεγάλες μερίδες του πληθυσμού σε σύντομο χρονικό διάστημα να αναζητήσουν "καλύτερες" συνθήκες παραέξω από το κέντρο.  Οι καλύτερες συνθήκες βέβαια μεταφράζονται απλά και μόνο σε στοιχειωδώς μεγαλύτερους χώρους και κάποιες φορές κυρίως σε πανταχόθεν ελεύθερες πολυκατοικίες.  Στην περίπτωση αυτή η παρουσία της φύσης από σχεδόν ανύπαρκτη μεταφράζεται σε μικρό κοινόχρηστο χώρο φυτεμένο με τυπικό διεκπεραιωτικό τρόπο.

Η επαφή με το φυσικό περιβάλλον λοιπόν είναι πλέον μέσα από μία κακή αναπαράσταση της φύσης από τον υποτυπώδη, κακά σχεδιασμένο και συντηρημένο κήπο του ακάλυπτου ενώ αυτή η παραμορφωμένη σχέση μεταφέρεται ταυτόχρονα λόγω επιφανειακής αναπαραγωγής του κυρίαρχου προτύπου και λόγω έλλειψης γνώσης και στο υπόλοιπο της χώρας.

Η φύση πλέον αποτελεί αντικείμενο μίας επιφανειακής σχέσης που σε μεγάλο βαθμό παραμένει απροσδιόριστη αλλά είναι σαφώς αντικείμενο εμπορευματοποίησης, χρήσης και κατάχρησης.  Ο βιασμός της είναι κοινή και καθημερινή πρακτική για πολλές διαφορετικές κατηγορίες.

Η θέα είναι περισσότερο αυτό που βλέπει και ρεμβάζει ο αστός και όχι ο αγρότης και η εκτίμηση του τοπίου κυρίως ως θέας είναι ένα πολύ πρόσφατο και εν πολλοίς επιφανειακό φαινόμενο, απόρροια των παραπάνω κοινωνικών αλλαγών.  Το βουνίσιο και ανάγλυφο του εδάφους ή η θέα προς τοπόσημα, κάνουν πλέον την θέα ένα επιθυμητό είδος πολυτελείας που έως τώρα ποτέ δεν υπήρξε σε σπάνη οπότε και δεν εκτιμάτο αφού σε προηγούμενους αιώνες η θέα από τους οικισμούς σε υψώματα ήταν χρήσιμη μόνο για αμυντικούς λόγους και η θέα της θάλασσας δεν είχε αξία τουριστικού προϊόντος, ανάλογη με αυτή που έχει σήμερα.

 

Η ενστικτώδης ανάγκη της φυσικής επαφής συμπληρώνεται από τον αστικό πληθυσμό κυρίως από τις κάθε είδους αποδράσεις.  Από τις καλοκαιρινές διακοπές και βόλτες σε μία παραλία, μέχρι τις πεζοπορίες και ορειβασίες που οργανώνουν σύλλογοι ή παρέες.  Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις όμως, ακόμη και στις καλύτερες η επαφή αυτή παραμένει ευκαιριακή και συμπτωματική.  Η φύση αποτελεί το αντικείμενο επιθυμίας μέσω της οποίας πραγματοποιείται η εκτόνωση, κάτι σαν το ευκαιριακό σεξ που δεν έχει παρελθόν αλλά ούτε και μέλλον.  Είναι το εδώ και τώρα της ικανοποίησης της επιθυμίας του ενστίκτου.  Η ασυνείδητη ροπή προς τη φύση και το φυσικό έχει διαστρεβλωθεί σε κάτι που δεν έχει στόχο παρά μόνο την προσέγγισή της μέσα από τη κατανάλωση, την ψυχαγωγία και την τέρψη.

Ενώ όμως αυτή η τάση είναι η επικρατούσα εν γένει σε όλες τις δυτικές κοινωνίες, στην ελληνική κοινωνία συνδυάζεται με μία έλλειψη συγκροτημένης αισθητικής που εμφανίζεται σαν επίδειξη πλήρους αδιαφορίας ή πράξη εισβολής και βεβήλωσης με την ελεύθερη απόρριψη απορριμμάτων και μπάζων σε οποιοδήποτε σημείο ανεξαρτήτως αισθητικής του ιδιαιτερότητας.

Η φύση σε αυτό το πλαίσιο αποτελεί το τρόπαιο που κατακτά ο νικητής με τους όρους της νεοφιλελεύθερης αγοράς.  Με την άφιξή του με το τζιπ 4Χ4 στον τόπο κατανάλωσης, μία μακρινή ταβέρνα.  Στην αγριότερη μορφή του με την πραγματική κατάκτηση κάποιας γης, -νόμιμα ή παράνομα, εδώ δεν έχει τόση σημασία- όπου θα εγκατασταθεί με τους δικούς του όρους, μέσα από την απροσδιόριστη ανάγκη του για προσέγγιση της φύσης, όρους επιβολής.

Συνυφασμένο και σε συνδυασμό με τα παραπάνω είναι το αντικείμενο της σχέσης ανάμεσα στον άνθρωπο και το φυσικό περιβάλλον που νομιμοποιεί την απόρριψη σκουπιδιών και μπάζων, σε σημεία που για άλλους θα ήταν η πεμπτουσία της ομορφιάς ενός τοπίου.  Ο άνθρωπος λοιπόν έχει πάψει να έχει οργανική σχέση με τη φύση που παλιά όπως είπαμε ήταν λειτουργική, αγροτική και παραγωγική ενώ αυτών των μορφών οι σχέσεις που έχουν χαθεί δεν έχουν αντικατασταθεί από άλλες.

 

 

 

Ο άνθρωπος λοιπόν ενστικτωδώς αποζητά την επιφανειακή αυτή σχέση που προαναφέραμε προηγουμένως μέσω της εποίκισης της.

 

Σημείωση: οι συνοδευτικές φωτογραφίες προέρχονται από το site www.4x4ekdromes.gr

Προβληματισμοί ...

Σε κάθε αστυνομικό έλεγχο όλο η ίδια ερώτηση: -Έχετε πιει;;; Έχετε πιει;;; Παράπονο το έχω. Μία φορά να με ρωτήσουν αν έχω φάει...

κάποιος είπε
Don't have an account yet? Register Now!

Sign in to your account